طور قطع و جزم قسم بخورد : الف : در فعلى كه از خودش سر زده است . ب : در ترك فعلى كه خود به آن مبادرت ورزيده است . ج : در فعلى كه ديگرى مرتكب شده . شارح ( ره ) مىفرماين : چه آنكه در اين سه مورد اطلاع قطعى و جزمى ميتوان پيدا نمود و در نتيجه قسم جايز و مشروع مىباشد . متن : و على نفي العلم في نفي فعل غيره كما لو ادعي على مورثه مالا فكفاه الحلف على أنه لا يعلم به ، لأنه يعسر الوقوف عليه ، بخلاف إثباته فإن الوقوف عليه لا يعسر . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و در يك مورد لازم است قسم بر نفى علم بخورد و آن در جائى است كه مورد قسم ترك فعل از غير باشد . شارح ( ره ) مىفرماين : مثلا شخصى فوت شده و ماتركى از وى باقيمانده حال كسى مدعى است از ميّت مالى طلبكار مىباشد و ورثه آن را حاشا و انكار مىكنند حال اگر بخواهند قسم بخورند طرز قسم در اين موارد به اين است كه بگويند : به خدا سوگند ما به همچنين طلبى مطّلع و آگاه نيستيم چه آنكه اطلاع نفى طلب امر مشكلى است از اينرو قسم بطور قطع و جزم نمىتوان خورد بخلاف آنكه مورد قسم اثبات طلب باشد كه بملاحظه سهولت اطلاع بر آن قسم بنحو جزم بر آن مىتوان خورد .